Veganuary - Wegański Styczeń

Zastanawiasz się czasem, co by się stało, gdyby na miesiąc odstawić wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego? Do takiego właśnie „testu” prowokuje Veganuary - coraz bardziej popularna inicjatywa, która podsuwa pomysł miesięcznej przygody z kuchnią roślinną. Z tego artykułu dowiesz się, jak Veganuary rozwija się w Polsce, jakie opcje kuchni roślinnych masz do dyspozycji i jak zabrać się do tego wyzwania – jeśli masz na nie ochotę!

• Czym jest Veganuary?
• Veganuary - dlaczego warto wziąć w nim udział?
• Veganuary - jak zacząć? Przepisy, podpowiedzi
• Veganuary w Polsce - jak rozwija się inicjatywa?
• Veganuary z Body Chief – poznaj nasze diety roślinne!
• Veganuary – podsumowanie i najczęściej zadawane pytania (FAQ)

Czym jest Veganuary?

Veganuary to połączenie słów "vegan" i "January" (styczeń po polsku), co doskonale oddaje jego istotę. To globalna inicjatywa zachęcająca ludzi na całym świecie do przejścia na wegańską dietę w styczniu. Pomysł ten narodził się w Wielkiej Brytanii w 2014 roku. Od tego czasu zyskuje coraz większą popularność oraz poparcie wielu organizacji pro-środowiskowych i pro-zwierzęcych.

W oficjalnej formie Veganuary polega na rezygnacji z produktów pochodzenia zwierzęcego przez 31 dni. Obejmuje to nie tylko jedzenie, ale również produkty kosmetyczne, odzież, obuwie i inne artykuły codziennego użytku. Głównym celem Veganuary jest zwiększenie świadomości dotyczącej wpływu naszych wyborów żywieniowych na środowisko, zdrowie oraz dobrostan zwierząt. A w wymiarze bardziej przyziemnym – pokazanie, jak różnorodna, smaczna i pożywna może być kuchnia roślinna.

W Body Chief uważamy, że to okazja do zaznajomienia się z wegańskim czy nawet wegetariańskim światem, tym bardziej, że inicjatywę można potraktować jako inspirację i podchodzić do niej w wygodnym dla siebie zakresie. Jeśli ktoś do tej pory nie wyobrażał sobie obiadu bez mięsa – może postanowi dwa razy w tygodniu posmakować obiadu wege? Może poświęci ten miesiąc na smakowanie wegańskich deserów? Albo podejdzie do sprawy bardziej świadomościowo – np. pod kątem różnic w składnikach odżywczych dostarczanych w źródłach zwierzęcych i roślinnych…?

Veganuary - dlaczego warto wziąć w nim udział?

W skrócie – żeby poznać coś nowego, zweryfikować stereotypy, sprawdzić na własnej skórze, czy będzie jakaś różnica. Po miesiącu nikt z nas nie zobaczy gołym okiem zmian środowiskowych czy gospodarczych, ale może:

• • odnaleźć nowe ulubione i proste w przyrządzeniu dania
• •wprowadzić do swojej codziennej diety urozmaicenie
• •sprawdzić, czy po miesiącu ograniczania lub rezygnacji z mięsa poczujesz się inaczej (może też zrobisz podstawowe wyniki badań np. na cholesterol i porównasz je po miesiącu?)
• •przekonać się, czy „samymi roślinami” można się najeść

Veganuary ma oczywiście tło globalne: to sposób na zmniejszenie naszego wpływu na środowisko. Produkcja mięsa i innych produktów zwierzęcych generuje duże ilości gazów cieplarnianych i zużywa znaczne ilości wody. Przejście na roślinną dietę może znacznie zmniejszyć nasz ślad ekologiczny i przyczynić się do ochrony środowiska naturalnego.

Niemniej może też przynieść korzyści zupełnie indywidualne i znacznie szybciej widoczne! Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej o żywieniu roślinnym, zachęcamy do zapoznania się z najważniejszymi tekstami:

„Dieta wegańska – wszystko, co chcesz wiedzieć o roślinnej kuchni!”  

„Dieta wegetariańska – kompletny przewodnik po życiu bez mięsa”

„Weganizm i wegetarianizm dla aktywnych – czy sport i diety roślinne idą w parze?” 

„Weganizm a wegetarianizm – różnice, podobieństwa i wpływ na zdrowie”

„Żelazo u wegan – jak uniknąć niedoboru?”

„Czym zastąpić mięso w diecie?”

 

Veganuary - jak zacząć? Przepisy, podpowiedzi

Jeśli zastanawiasz się, jakie potrawy można przygotować podczas wyzwania Veganuary, nie musisz się martwić. Istnieje mnóstwo pysznych i zdrowych przepisów, które są całkowicie wolne od składników pochodzenia zwierzęcego. A jeśli się zastanowić, to i w tradycyjnej kuchni znajdą się potrawy, które znasz, a które są bezmięsne! Oto kilka inspiracji:

• Burgery z ciecierzycy lub buraczków: Zamiast tradycyjnych mięsnych burgerów, spróbuj przygotować burgery z ciecierzycy lub gotowanych buraków (miękkie warzywa sprasuj z ulubionymi przyprawami i np. bułką tartą). Dodaj ulubione warzywa, sosy oraz pieczywo - i gotowe!
• Ryż z warzywami w wielu odsłonach: czyli także risotto, mieszanki uwzględniające tofu czy aromatyczne grzyby; tutaj główną rolę mogą pełnić różnorodne i charakterystyczne sosy, które zbliżą gotową potrawę do kuchni np. azjatyckiej czy włoskiej.
• Zupy-kremy, np. z soczewicy, dyni: zupy mogą być naprawdę sycące, szczególnie jeśli wzbogacisz je źródłami roślinnego białka (czyli np. soczewica, groch). A wachlarz smaków do wyboru jest przeogromny! Niewątpliwa zaleta to także prostota przygotowania, w dużej mierze ograniczająca się do ugotowania wszystkich składników w jednym garnku i zblendowania ich na gładką masę.
• Pierogi: maksymalnie swojska, a przecież wegańska potrawa! O ile oczywiście ciasto jest przygotowane na bazie mąki i wody, bez jajka. A z czym takie pierogi? Z wszelkiej maści owocami, z kapustą i grzybami, ze szpinakiem, kaszą i czosnkiem, okraszone cebulką… Opcji nie brakuje!

 

Wegańskich dań jest mnóstwo, wiele z nich jest uwielbianych także przez osoby jedzące mięso. Skąd wiemy? Widać to w popularności zamawiania niektórych opcji z diety Wybór Menu z oferty Body Chief. Przykłady? Uwielbiane przez wielu burrito z guacamole, zaskakujący tatar z bakłażana podawany na śniadanie z wieloziarnistym pieczywem czy ciasteczka czekoladowe z orzechami pekan.

Kilka wskazówek, jak podejść do testowania roślinnej diety w ramach Veganuary:

Nie nastawiaj się na efekt „smakuje jak mięso”

Jeśli coś ma być wegańskim salami czy wegańskim kurczakiem, to automatycznie zaczniesz oczekiwać doskonale znanego smaku salami i kurczaka. Zamiast tego warto otworzyć się po prostu na nowe połączenia smakowe, może nawet na nowe produkty? Niech gulasz z boczniakami będzie gulaszem z boczniakami, a nie gulaszem z wege-mięsem. Boczniaki też są przecież pyszne!

Wiedz, co (i po co) jesz

Roślinne, szczególnie wegetariańskie żywienie może być zdrowe i sycące, jeśli wiesz, po jakie produkty sięgać i zadbasz np. o źródła białka (czyli np. nasiona roślin strączkowych i ich pochodne – o tym piszemy w tekście „Roślinne źródła białka”). Dobrze też wiedzieć, że na tej diecie niemal automatycznie zmniejszasz podaż kwasów tłuszczowych nasyconych na rzeczy tych nienasyconych (o różnicach między nimi i ich znaczeniu dla zdrowia przeczytasz w tekście „Tłuszcze w diecie – co jeść?”). Im więcej świadomości żywieniowej – tym bardziej docenisz ten rodzaj kuchni.  

Zamiast pożegnania – powitanie!

Zadbaj o dobre nastawienie w głowie! Nie myśl o tym, że z czegoś rezygnujesz (tzn. z mięsa), ale że… wiele nowego zyskujesz. Szczególnie, jeśli możesz sobie dogodzić, np. kilka razy wyjść do dobrej restauracji i skorzystać z opcji wege, zmienić na ten miesiąc dietę pudełkową na roślinną itp.

Ustal swoje własne zasady

Zdradzimy w tajemnicy, że… ostatecznie nikt tego nie sprawdza! Jeśli dostosujesz inicjatywę Veganuary do swoich potrzeb i poprzestaniesz na kuchni wegetariańskiej (a nie wegańskiej), jeśli dokonasz przez ten miesiąc kilku mniejszych zmian, a nie jednej ogromnej – nic złego się przecież nie stanie. To przecież Twoje testy!  

Veganuary w Polsce - jak rozwija się inicjatywa?

Coraz więcej restauracji, kawiarni i sklepów spożywczych oferuje specjalne wegańskie menu, a także promocje zachęcające do spróbowania roślinnych alternatyw. Wzrasta także liczba polskich blogerów kulinarnych i influencerów, którzy dzielą się swoimi wegańskimi przepisami i doświadczeniami związanymi z Veganuary. Niektóre organizacje i stowarzyszenia w Polsce działają jako źródło informacji, organizują wydarzenia, warsztaty kulinarnie i spotkania, które pomagają uczestnikom lepiej zrozumieć i wdrożyć wegański styl życia.

Niemniej polska kuchnia jest mocno oparta na mięsie i między innymi dlatego zdarza się, że popularyzacja żywienia roślinnego cały czas napotyka na zdecydowany opór (czasami taki z przymrużeniem oka, czasami wręcz przeciwnie). Z żywieniowych inicjatyw nadal znacznie bardziej popularny jest np. Tłusty Czwartek niż Veganuary, choć pamiętajmy, że ten drugi jest tak naprawdę młodzieniaszkiem, któremu do wielopokoleniowych tradycji jeszcze daleko!

Veganuary z Body Chief – poznaj nasze diety roślinne!

 

Czyli typowa kuchnia wegańska. Pojawiają się tu opcje bliźniaczo podobne do standardowych (np. bułeczki bao) ale z odpowiednio dostosowanymi składnikami.	Opcja dla wegetarian – 5 pożywnych posiłków, w których (oprócz produktów roślinnych) znajdują się też jajka i nabiał. Bez mięsa, ale maksymalnie różnorodnie!

 

Ponownie 5 wegetariańskich posiłków, ale z nastawieniem na produkty o niskim indeksie glikemicznym – dieta szczególnie polecana np. osobom z insulinoopornością.	W tym wypadku otrzymujesz 3 wegetariańskie posiłki (a nie pięć). Ta dieta chętnie wybierana jest przez osoby, które przekąski wolą uzupełniać we własnym zakresie i celują w ekonomiczne opcje.

 

Tą dietą pudełkową zainteresują się fleksitarianie. Uwzględnienie ryb zabezpieczy źródła cennych kwasów tłuszczowych Omega-3.	Tutaj posiłki są 3, co pomaga utrzymać okno żywieniowe. Wyciskany na zimno napój pozwala uzupełnić niezbędny wachlarz witamin i składników mineralnych.

 

Veganuary – podsumowanie i najczęściej zadawane pytania (FAQ)

 

Co to jest Veganuary?

To inicjatywa zapoczątkowana w 2014 roku, która ma mobilizować do miesięcznego przejścia na kuchnię wegańską i spróbowania życia bez produktów pochodzenia zwierzęcego. Tłem idei Veganuary są między innymi zmniejszenie wpływu człowieka na środowisko naturalne i dobrostan zwierząt.

Co oznacza nazwa Veganuary?

To połączenie dwóch wyrazów – vege (vegan) oraz „january” (ang. „styczeń”).

Czy Veganuary jest groźną inicjatywą?

Wyzwanie Veganuary nie jest obowiązkowe ani w żaden sposób weryfikowane. Może być traktowane jako inspiracja czy impuls do poszerzenia świadomości żywieniowej albo po prostu spróbowania nowych potraw. Poszerzanie wiedzy i palety smaków trudno uznać za coś złego!