
Końcówka roku to szczególny okres, w którym zwiększa się ilość okazji do odstępstw od wypracowanych nawyków żywieniowych. Przygotowania świąteczne często zabierają czas dotychczas przeznaczany na przyrządzanie posiłków oraz aktywność fizyczną, a świąteczne pyszności kuszą na każdym kroku. Jak radzić sobie z pokusami oraz co zrobić, by utrzymać zdrową dietę i nie przytyć w grudniu?
Święta, a zwłaszcza okres przedświąteczny, to okazja do wielu spotkań - nie tylko w gronie rodziny. Imprezy firmowe, wyjścia ze znajomymi, wizyty na świątecznych jarmarkach czy przygotowywanie potraw w domu stwarzają okazję do częstszego sięgania po przekąski czy wysokokaloryczne potrawy, których na co dzień nie spożywamy. Aby nie przejadać się w Święta oraz okres okołoświąteczny warto zastosować kilka zasad.
Pierwszą z nich jest kontrola spożywanych kalorii - nie zawsze oznaczająca konieczność skrupulatnego zliczania każdej z nich, ale zwracanie uwagi na wielkość porcji oraz planowanie posiłków zgodnie z przewidywanym rozkładem dnia. Jeżeli wiemy, że czeka nas wspólny obiad ze znajomymi, to śniadanie i kolacja powinny być lżejsze, bogate w warzywa, źródła białka i produkty pełnoziarniste. Podczas spotkań świątecznych nie ma potrzeby całkowitego rezygnowania z tradycyjnych, wysokokalorycznych potraw - można natomiast nałożyć sobie mniejszą porcję i zrezygnować z dokładki.
Kolejną zasadą jest tzw. „zasada 80/20”, która promuje elastyczne podejście do żywienia i pozwala na utrzymanie zdrowej diety w Święta. Zakłada ona, że 80% posiłków i produktów spożywanych w danym okresie (zazwyczaj w ciągu dnia czy tygodnia) powinny stanowić te o wysokiej wartości odżywczej - świeże warzywa i owoce, produkty pełnoziarniste, niskotłuszczowy nabiał, mięso i ryby, a także tłuszcze pochodzenia roślinnego. Pozostałe 20% jest natomiast przeznaczone na tzw. żywność rekreacyjną (udana nazwa, prawda?), czyli posiłki może i pyszne, ale niewpisujące się w zasady zdrowego żywienia, często wysokoprzetworzone, bogate w nasycone tłuszcze oraz cukry proste.
Reguła 80/20 nie nakazuje całkowitej rezygnacji z ulubionych produktów, a wskazuje możliwość wkomponowania ich w codzienne nawyki żywieniowe. Stanowi przeciwieństwo zgubnej zasady „wszystko albo nic”, w której po jednym odstępstwie od założonych zasad wszystkie wysiłki uznawane są za zaprzepaszczone, w związku z czym dieta nie jest warta kontynuowania.
Kolejnym sposobem są zdrowe alternatywy dla tradycyjnych potraw - niektóre z nich można przygotować w odchudzonej wersji, bez uszczerbku dla smaku. Lekkie dania świąteczne to np. sałatki, w których majonez wymieniony jest na ten o obniżonej zawartości tłuszczu bądź wymieszany na pół z jogurtem naturalnym. Można także przygotować słodycze o niższej zawartości cukru, np. fit pierniczki czy sernik z musem owocowym zamiast czekoladowej czy karmelowej polewy. Na świąteczny stół warto także wprowadzić świeże warzywa czy owoce, np. w formie surówek do głównych dań bądź tradycyjnych potraw świątecznych z warzywami, takich jak ryba po grecku. Dobrym dodatkiem do deseru będą mandarynki czy inne sezonowe owoce. Inspiracje znajdziesz w tekście Zdrowe Święta - przepisy na fit potrawy świąteczne.
Zdecydowanie nie warto rezygnować w tym czasie z ćwiczeń, zwłaszcza, jeżeli na co dzień je wykonujemy; należy dostosować plan treningowy do harmonogramu spotkań, a intensywność dobrać do własnych możliwości, np. w okresie zamknięcia siłowni czy basenów ćwiczenia przenosząc do domu, albo – jeśli czas nagli – zmniejszyć liczbę serii, ale nie rezygnować z treningu zupełnie!
Dobrym pomysłem będą także rodzinne wyjścia po świątecznej biesiadzie - wspólne spacery czy wizyta na lodowisku nie tylko przyniosą korzyści dla zdrowia, jak poprawa kondycji czy ułatwienie trawienia, ale także będą okazją do zacieśniania więzi pomiędzy bliskimi.
Szczególnie w okresie okołoświątecznym catering dietetyczny z tzw. dietą pudełkową może okazać się remedium na natłok zajęć i kuszących smakołyków. Kiedy pod ręką od rana czekają już gotowe posiłki, łatwiej jest zrezygnować z podjadania czegoś mimochodem, a na wyjściu ze znajomymi wypić np. pyszną zimową herbatę (bo wcześniej zjadło się zbilansowaną sałatkę na kolację).
Catering na Święta nie oznacza konieczności rezygnowania z tradycyjnych smaków oraz potraw – Body Chief w swoim wyjątkowym menu świątecznym zadbał o bożonarodzeniowe „must have” – kutię, barszcz z uszkami i nie tylko!
Wiele osób zadaje sobie pytanie jak nie przytyć w Święta i co zrobić, by utrzymać zdrowe nawyki żywieniowe w okresie świątecznym. Podczas trzech świątecznych dni warto zastosować się do kilku zasad, by uniknąć złego samopoczucia oraz znacznego wzrostu masy ciała:
Ważnym jest, aby unikać przejadania się - w związku z tym przed kolacją wigilijną należy zaplanować dwa-trzy lżejsze posiłki, bazujące na warzywach czy owocach oraz produktach pełnoziarnistych i źródłach białka. Warto unikać podjadania świątecznych dań na przestrzeni dnia i ograniczyć się do ich spożycia podczas wieczerzy wigilijnej. Jeżeli chcemy spróbować większej ilości potraw, warto nałożyć sobie mniejszą porcję, a później ewentualnie sięgnąć po dokładkę. Można także zastanowić się czy niektóre potrawy będą dostępne również w kolejne dni (zwłaszcza, jeżeli wieczerza odbywa się w naszym domu) i wybrać, których z nich spróbujemy później.
Przygotowując desery warto się zastanowić jak ograniczyć cukier w Święta. Jak wspomniano wcześniej, w tym czasie nie ma konieczności rezygnowania z ulubionych dań - kluczowy jest natomiast świadomy wybór. Ponownie istotne jest kontrolowanie wielkości porcji - warto wybrać jeden kawałek ciasta zamiast dwóch czy trzech, by docenić jego smak, ale uniknąć przejedzenia. Osoby lubiące nowości i eksperymenty mogą przygotować zdrowe desery na Święta, np. częściowo wymieniając cukier na ksylitol bądź erytrytol, tłuste sery na półtłusty bądź chudy twaróg, a do wypieków dodać oprócz białej mąki pszennej również tę pełnoziarnistą.
Równie ważne jak jedzenie są także zdrowe napoje na Święta. Podobnie jak w inne dni warto bazować na bezkalorycznych płynach, takich jak woda, niesłodzona kawa, herbata bądź napary ziołowe. Tradycyjny świąteczny kompot można przygotować z mniejszą ilością cukru, bądź całkowicie go pominąć. Warto zrezygnować z napojów gazowanych oraz soków. W tym czasie wskazane jest także ograniczenie bądź całkowita rezygnacja z picia alkoholu.
Wobec grudniowych i okołoświątecznych pokus i napięć czasowych warto zachować pieczę nad swoim żywieniem i aktywnością fizyczną, ale też bez popadania w panikę i restrykcyjnego odmawiania sobie wszystkiego. Znalezienie balansu między żywieniową rozpustą a radością z świątecznego okresu i ulubionych dań pomoże uniknąć i przejadania się, i smutnego niedosytu!