Dieta przy jelicie drażliwym

Zespół jelita drażliwego (IBS) to przewlekła choroba jelitowa, która dotyka miliony ludzi na całym świecie. Choć nie jest groźna dla życia, to potrafi je solidnie uprzykrzyć. Pierwsze zawiłości pojawiają się już przy samych objawach – bo mogą być skrajnie odmienne (wersja biegunkowa oraz zaparciowa zespołu jelita drażliwego). Z tego artykułu dowiesz się, jakie są przyczyny IBS, a przede wszystkim jaką dietę stosować przy biegunkowym oraz zaparciowym zespole jelita drażliwego!  

 

• Czym jest zespół jelita drażliwego (IBS)?
• Zespół jelita drażliwego – przyczyny
• Zespół jelita drażliwego – rodzaje i objawy
• Zespół jelita drażliwego – dieta
• Co jeść przy jelicie drażliwym?
• Przykładowy jadłospis IBS w postaci biegunkowej
• Przykładowy jadłospis IBS w postaci zaparciowej
• Przykładowe przepisy dla diety przy jelicie drażliwym
• Zespół jelita drażliwego – dieta: podsumowanie
• Dieta przy jelicie drażliwym: najczęściej zadawane pytania (FAQ)

 

Czym jest zespół jelita drażliwego (IBS)?

Angielski skrót IBS to Irritable Bowel Syndrome, dość często używany w Polsce; pełna nazwa polska: zespół jelita nadwrażliwego zazwyczaj jest skracana do nazwy „jelito drażliwe”, ewentualnie „nadpobudliwe”. Rzecz dotyczy natomiast przewlekłej choroby czynnościowej jelit, w której głównym problemem są bóle brzucha oraz silne zaburzenia wypróżniania (bardzo częste w wersji biegunkowej, lub też bardzo sporadyczne i dotkliwe bólowo w wersji zaparciowej).

Bezpośrednią przyczyną chorobowego zachowana jelit jest zaburzenie prawidłowej „współpracy” mózgu z układem pokarmowym. Mówiąc kolokwialnie: jelita na każde pobudzenie reagują zupełnie inaczej niż w przypadku zdrowego człowieka (albo zbyt intensywnie, albo przeciwnie), przez co albo bardzo wzmagają ruchy perystaltyczne, albo – analogicznie – z oporem je uruchamiają.

Zespół jelita drażliwego dotyka coraz więcej osób w krajach rozwiniętych. Szacuje się, że obecnie w Europie jest to między 10 a 15%, przy czym znacznie częściej problem dotyczy kobiet. Oznacza to, że jest to najczęściej występujące schorzenie układu żołądkowo-jelitowego, a dotknięta może nim być jedna na 7 osób!

Zespół jelita drażliwego – przyczyny

Niestety (i to podwójne niestety), wiadomo, że przyczyn rozwoju IBS jest wiele, ale nie zawsze udaje się je zidentyfikować. Zaburzenia funkcjonowania jelit, przewodzenia ich impulsów czuciowych czy działania ich układu nerwowego w ogóle mogą być kwestią autoimmunologiczną i genetyczną, ale wskazuje się też na inne czynniki: psychiczne, zapalne czy infekcyjne.

Stres a jelito drażliwe

Stres znacznie zaburza układ mikroflory bakteryjnej jelit, i to w najgorszy możliwy sposób: zmniejsza liczebność tzw. „dobrych” bakterii, za to zwiększa armię tych „złych”. Zwiększa się też liczba tak zwanych komórek tucznych, a to może sprzyjać rozwojowi depresji. Niestety jest to schemat błędnego koła, szczególnie że stres bardzo często bywa „zajadany” produktami spożywczymi, które nie są dobrymi wyborami dla zdrowia.

Nieprawidłowa dieta

Jest to czynnik często obserwowany, jednak trudny do konkretnego opisania. Chodzi o to, że niektóre grupy produktów mogą wywoływać reakcje immunologiczne, które prowadzą do nadwrażliwości jelita. Problem w tym, że u różnych osób mogą to być różne produkty, od kawy, przez gruszki po chociażby pomidory. Tutaj cenna jest uważność na reakcje naszego organizmu – jeśli zauważymy, że po konkretnym produkcie, np. kapuście, jest nam niekomfortowo – przyjrzyjmy się uważniej swoim reakcjom po wszelkich kapustnych posiłkach.

Nietolerancje pokarmowe

W ich przypadku sytuacja jest o tyle ciekawa, że mogą być zarówno przyczyną, jak i… konsekwencją zespołu jelita drażliwego. To znaczy: ignorowane nietolerancje mogą sprzyjać rozwojowi zespołu jelita drażliwego, ale też inne czynniki (np. genetyczne) wywołujące IBS mogą być „pierwsze”, a nietolerancja na konkretne produkty może się rozwijać dopiero wraz z chorobą).

 

Ponadto do rozwoju IBS mogą się przyczyniać zaburzenia hormonalne, nadużywanie niektórych leków czy antybiotyków, przebyte zakażenia i choroby.

Zespół jelita drażliwego – rodzaje i objawy

Klasyfikacja objawów definiujących IBS również nie jest taka prosta. Diagnoza wymaga eliminacji innych schorzeń i powtarzalności objawów. Jedną z trudniejszych kwestii jest to, że mowa o zaburzeniu rytmu wypróżniania, przy czym rytm wypróżniania jest już kwestią szalenie indywidualną (dość powiedzieć, że u zdrowego dorosłego człowieka dopuszczona częstotliwość wypróżniania to od około 3 razy dziennie do 3-4 razy w tygodniu). Niemniej jako objawy zespołu jelita drażliwego przyjęto:

- ból brzucha pojawiający się minimum raz w tygodniu przez ostatnie 3 miesiące

- ból ten jest związany z co najmniej dwoma zjawiskami z trzech podanych: pojawia się przy defekacji, wiąże się ze zmianą częstotliwości wypróżnień lub ze zmianą konsystencji stolca

- te objawy muszą się pojawiać minimum 6 miesięcy przed diagnozą

Ból w przypadku IBS jest nawracający, ale ma zmienną lokalizację w brzuchu, może się wiązać z zaparciami, gazami, skurczami…

Co ważne: pełnej diagnozie zawsze musi towarzyszyć konsultacja lekarska oraz konkretne badania, np. USG jamy brzusznej czy kolonoskopia, a przede wszystkim bardzo dokładny wywiad z pacjentem. Dolegliwości trawienne mogą się wiązać z zupełnie innymi narządami, np. wątrobą lub trzustką (o objawach tych schorzeń piszemy w dwóch artykułach: "Dieta wątrobowa - co jeść przy chorej wątrobie" oraz "Dieta trzustkowa - co jeść przy chorej trzustce?". 

Zespołowi jelita drażliwego towarzyszy też albo biegunka, albo zaparcia, albo… jedno i drugie. Stąd też wyróżnienie kilku typów IBS:

Biegunkowa postać zespołu jelita drażliwego

IBS-D – (ang. „diarrhoea”). Pacjent skarży się na częstsze wypróżnienia, a stolce mają charakter wodnisty lub półpłynny. Biegunka występuje najczęściej w godzinach porannych, po posiłku oraz podczas stresowych sytuacji.

Zaparciowa postać zespołu jelita drażliwego

IBS-C (ang. „constipation”). Pacjent zgłasza rzadkie wypróżnianie (do 2 tygodniowo). Stolec oddawany jest z dużym wysiłkiem, ma twardą konsystencję oraz pojawia się uczucie niepełnego wypróżnienia.

Mieszana postać zespołu jelita drażliwego

IBS-M (mix). Pacjent na zmianę doświadcza zaparć i biegunek.

Nieokreślona postać zespołu jelita drażliwego

IBS-U (ang. “unspecified”). Ta postać nie spełnia kryteriów pozostałych rodzajów zespołu jelita drażliwego, ale pacjent nadal odczuwa różne objawy ze strony przewodu pokarmowego.

 

Zespół jelita drażliwego – dieta

Objawy IBS leczone są farmakologicznie (polega to między innymi na wzbogacaniu flory jelitowej), natomiast leczenie musi być wspomagane odpowiednią dietą. Odpowiednią, czyli przede wszystkim dostosowaną indywidualnie do pacjenta i do rodzaju IBS, jaki go dotyka. Dieta przy jelicie drażliwym ma jednak zawsze kilka ogólnych zasad:

Częste, ale małe posiłki

Należy je spożywać w regularnych odstępach czasowych i uważać, by nie były to duże porcje – tak, by nie stanowiły poważnego obciążenia dla układu pokarmowego.

Higiena jedzenia

Czyli cała „otoczka” siadania do posiłku. Ważne, by jeść powoli, bez pośpiechu, przy stole, skupiając się na jedzeniu, a nie np. na rozmowie czy przeglądaniu telefonu. Przeżuwać wolno i dokładnie, jeść małymi kęsami.

Płyny – co i ile pić przy jelicie drażliwym?

Przede wszystkim woda niegazowana, ale też delikatne napary ziołowe i herbaty. W przypadku biegunek nawodnienie zapobiega utracie elektrolitów, a przypadku zaparć – pomaga w przesuwaniu mas kałowych. Ważne, by pić między posiłkami, a nie w trakcie posiłków (szczególnie w przypadku postaci biegunkowej). Osoby z IBS powinny wypijać dziennie więcej płynów niż osoby zdrowe.

Odradza się z kolei picie kawy oraz mocnej herbaty, ponieważ nasilają kurczliwość jelit.

Smażenie i tłuszcz przy jelicie drażliwym

Smażenie potraw należy zamienić na gotowanie, pieczenie oraz gotowanie na parze. Ilość tłustych pokarmów powinna być zredukowana (dotyczy głównie potraw typu fast-food, tłustych mięs oraz tłustego nabiału). 

Produkty wzdymające

Tu zaskoczenia raczej brak. Produkty takie jak kapusta, cebula, nasiona roślin strączkowych nie są zalecane w przypadku jelita drażliwego (co oczywiście nie odbywa się ze szkodą dla walorów odżywczych tejże diety).

Błonnik rozpuszczalny przy jelicie drażliwym

To jest moment, w którym następuje poważna różnica między dietą przy biegunkowej postaci jelita drażliwego oraz postaci zaparciowej. Jeśli problemem są zaparcia, staramy się jeść tak, by zmobilizować jelita do trawienia i ruchu. I w tym wypadku błonnik będzie bezceny! Dlatego surowe (niewzdymające!) warzywa oraz pełnoziarniste produkty, takie jak pieczywo, makarony będą przynosić ulgę.

A postać biegunkowa? Wręcz przeciwnie – tutaj, chcąc zahamować procesy trawienne, ograniczamy podaż błonnika i przestawiamy się na białe pieczywo i produkty z oczyszczonej mąki pszennej.

Zespół jelita drażliwego – dieta lekkostrawna

Być może już to widzisz! Powyższe założenia są zgodne z zasadami diety lekkostrawnej. W przypadku postaci biegunkowej jest to typowo dieta lekkostrawna (o zasadach tej diety przeczytasz w artykule „Dieta lekkostrawna – u kogo się sprawdzi, na czym polega?”)

 

Zespół jelita drażliwego – dieta low-FODMAP

Dieta low-FODMAP to alternatywa dla żywienia przy zespole jelita drażliwego, przez swą restrykcyjność traktowana bardziej jako forma terapii niż stałej diety. Tajemniczy skrót oznacza Fermentujące Oligosacharydy, Disacharydy, Monosacharydy i Polisacharydy, a konkretnie – ich ograniczoną podaż. Wykluczeniu podlegają konkretne produkty i grupy produktów (o których piszemy znacznie szerzej w tekście „Dieta FODMAP – zasady, zastosowanie, jadłospis”).

 

Zarówno dieta lekkostrawna jak i low-FODMAP są dietami mocno eliminującymi produkty, które są cennymi źródłami witamin i składników mineralnych. Dlatego ich stosowanie (oraz indywidualne dopasowanie do pacjenta) powinno być zawsze konsultowane ze specjalistami – lekarzem lub (albo oraz) dietetykiem, szczególnie że IBS to choroba przewlekła, co oznacza, że nie ma za bardzo terminu końcowego stosowania wybranej diety, a dieta low-FODMAP w wersji podstawowej zalecana jest do stosowania tymczasowego.  

 

Co jeść przy jelicie drażliwym?

Produkty zalecane i niezalecane przy zaparciowej postaci jelita drażliwego (tabela)

Grupa	Zalecane	Niezalecane
Produkty zbożowe	Na bazie mąk razowych, otręby, gruboziarniste kasze, produkty pełnoziarniste, na zakwasie	Pszenne makarony i chleby, wyroby cukiernicze, biały ryż, drobne kasze, np. kasza manna, kuskus
Warzywa	Wszystkie	-
Owoce	Niemal wszystkie ze szczególnym wskazaniem na suszone śliwki i figi	Zredukowanie podaży bananów i jagód
Nabiał	Produkty poddane fermentacji (kefir, jogurt), maślanki, chude serki	Tłuste sery, sery pleśniowe, tłusty nabiał krowi
Mięso, jaja	Chude mięsa i tłuste ryby	Tłusta wieprzowina, mięso smażone, podroby, jajka
Tłuszcze	Przede wszystkim roślinne	Majonez, smalec
Desery	Ewentualnie galaretka, kisiel	Poza wyrobami cukierniczymi szczególnie czekolada

 

Produkty zalecane i niezalecane przy biegunkowej postaci jelita drażliwego (tabela)

Grupa	Zalecane	Niezalecane
Produkty zbożowe	Pieczywo pszenne, ew. pszenno-żytnie, drobne kasze, biały ryż, wafle ryżowe, drobny pszenny makaron	Pieczywo razowe i pełnoziarniste, grube kasze, płatki owsiane górskie, otręby
Warzywa	Sałaty, marchew, ziemniaki, bataty, często warzywa bez skórki (np. pomidor, burak), część warzyw w wersji gotowanej	Kapusty, cebula i czosnek, brukselka, kalafior, brokuł, kalarepa, niektóre warzywa ze skórką (papryka, ogórek)
Owoce	Banan, jagody, melon, brzoskwinie, morele	Lepiej ograniczyć pozostałe owoce
Nabiał	Przy tolerancji jogurty, chude twarogi	W zależności od tolerancji sery topione, żółte, mleko, śmietana
Mięso, jaja	Chude mięsa i tłuste ryby, jeśli można - jajka	Tłusta wieprzowina, mięso smażone, podroby
Tłuszcze	Przede wszystkim roślinne	Majonez, smalec, orzechy, pestki
Desery	Ciasta drożdżowe, biszkopty	Kremy, cukierki, gumy do życia i wiele innych

 

Przykładowy jadłospis IBS w postaci biegunkowej

 

DZIEŃ 1

Śniadanie: Bananowa owsianka na płatkach owsianych błyskawicznych i chudym mleku bez laktozy

II śniadanie: Kanapki z chleba pszennego z sałatą, wędliną drobiową i obranym zielonym ogórkiem

Obiad: Gotowana pierś z kurczaka, biały ryż, marchewka gotowana, oliwa

Podwieczorek: Biszkopty z serkiem waniliowym

Kolacja: Pieczony omlet z cukinią i szczypiorkiem

Przekąska: Sucharki z pastą warzywną

 

DZIEŃ 2

Śniadanie: Jaglanka na napoju migdałowym z truskawkami

II śniadanie: pszenna tortilla z serkiem kanapkowym, sałatą, obranym pomidorem i szynką drobiową

Obiad: Dorsz pieczony, puree ziemniaczane, gotowana fasolka szparagowa

Podwieczorek: Wafle ryżowe z masłem orzechowym (100% orzechów)

Kolacja: Sałatka z komosy ryżowej, ogórka, pomidora, jajka

Przekąska: lekko dojrzały banan z jogurtem naturalnym

 

DZIEŃ 3

Śniadanie: Jajecznica na oleju roślinnym + kajzerka + obrany ogórek kiszony

II śniadanie: Koktajl z płatków owsianych pszennych, mleka bez laktozy i brzoskwini

Obiad: Indyk duszony, kasza kuskus, marchew gotowana

Podwieczorek: Domowy kisiel jagodowy

Kolacja: Tosty pszenne z pastą z tuńczyka

Przekąska: wafle ryżowe w gorzkiej czekoladzie

 

 

DZIEŃ 4

Śniadanie: Biały ryż na mleku bezlaktozowym z musem bananowo-brzoskwiniowym

II śniadanie: Rogal maślany z polędwicą i sałatą

Obiad: Klopsiki z królika, ziemniaki, surówka z marchewki (bez cebuli)

Podwieczorek: Ciasto drożdżowe z kruszonką

Kolacja: Sałatka z jajkiem, rukolą i grillowaną cukinią

Przekąska: Wafle kukurydziane z niskosłodzonym dżemem

 

 

DZIEŃ 5

Śniadanie: Chałka z masłem orzechowym i bananem

II śniadanie: Kanapki z twarożkiem bez laktozy i pieczonymi warzywami bez skórki

Obiad: Łosoś pieczony, ryż jaśminowy, szpinak duszony

Podwieczorek: Koktajl truskawkowy z nasionami chia

Kolacja: Placuszki z mąki ryżowej z jogurtem bez laktozy

Przekąska: Lekka sałatka owocowa (banan, jagody i brzoskwinie)

 

 

DZIEŃ 6

Śniadanie: Pieczony omlet z płatkami owsianymi i borówkami

II śniadanie: Kajzerka z wędliną, sałatą

Obiad: Kurczak pieczony w ziołach, komosa ryżowa, marchewka gotowana

Podwieczorek: Kisiel z malin

Kolacja: Sałatka ziemniaczana z jajkiem i koperkiem

Przekąska: melon

 

DZIEŃ 7

Śniadanie: Jaglanka z jagodami i migdałami

II śniadanie: Wafle ryżowe + pasta z awokado (mała porcja)

Obiad: Dorsz gotowany na parze, puree ziemniaczane, cukinia duszona

Podwieczorek: Chałka drożdżowa z miodem

Kolacja: Kanapki pszenne z jajkiem i sałatą

Przekąska: paluszki grissini z odrobiną twarożku bazyliowego 

 

Przykładowy jadłospis IBS w postaci zaparciowej

 

Dzień 1

Śniadanie: Owsianka z płatków owsianych górskich na mleku bez laktozy z kiwi, borówkami i łyżką siemienia lnianego

II śniadanie: Kanapki z chleba orkiszowego na zakwasie z pastą z jajka i szczypiorkiem

Obiad: Grillowany kurczak, kasza gryczana, cukinia i marchew duszona

Podwieczorek: Jogurt naturalny + garść orzechów włoskich i suszonych daktyli

Kolacja: Sałatka z tuńczykiem, sałatą, ogórkiem, pomidorem i oliwą

Przekąska: Chlebek z suszonej figi + napar z mięty

 

Dzień 2

Śniadanie: Jaglanka z malinami i nasionami chia

II śniadanie: Koktajl (szpinak, banan niedojrzały, mleko bez laktozy, masło orzechowe)

Obiad: Indyk pieczony, ryż basmati, fasolka szparagowa

Podwieczorek: Wafle ryżowe pełnoziarniste + pasta z awokado i jajka

Kolacja: Omlet z cukinią i pomidorkami

Przekąska: Garść migdałów + herbata rumiankowa

 

Dzień 3

Śniadanie: Kanapki z chleba razowego z pastą z wędzonej makreli i ogórkiem

II śniadanie: Jabłko z jogurtem naturalnym i orzechami pekan

Obiad: Łosoś pieczony, ziemniaki, sałatka z rukoli i oliwy

Podwieczorek: Fit skyrniczki z kiwi

Kolacja: Sałatka z komosą ryżową, grillowanymi warzywami i fetą bez laktozy

Przekąska: Suszona śliwka

 

Dzień 4

Śniadanie: Jajecznica na oleju roślinnym, chleb orkiszowy, pomidor

II śniadanie: Jogurt bez laktozy + borówki + chia

Obiad: Pulpeciki z indyka, kasza jaglana, marchew z groszkiem

Podwieczorek: Koktajl z kiwi i pomarańczy

Kolacja: Sałatka z jajkiem, ziemniakiem, ogórkiem i koperkiem

Przekąska: Garść pestek dyni

 

Dzień 5

Śniadanie: Owsianka z duszoną śliwką

II śniadanie: Bułka grahamka z sałatą, wędliną, ogórkiem kiszonym

Obiad: Dorsz pieczony, ryż brązowy, sałatka z ogórka i koperku

Podwieczorek: Garść winogron + orzechy

Kolacja: Tosty orkiszowe z pastą z awokado i łososiem wędzonym

Przekąska: Napar z kopru włoskiego + kiwi

 

Dzień 6

Śniadanie: Kasza manna na mleku bez laktozy z malinami

II śniadanie: Smoothie bowl (truskawki, płatki owsiane, chia)

Obiad: Kurczak duszony, ziemniaki, sałatka z sałaty masłowej

Podwieczorek: Jogurt bez laktozy + siemię lniane + mus jabłkowy

Kolacja: Omlet ze szpinakiem i fetą bez laktozy

Przekąska: Garść orzechów laskowych

 

Dzień 7

Śniadanie: Bowl z kefiru, chia, pomarańczy, nerkowców i daktyli

II śniadanie: Kanapki żytnie z pastą jajeczną i rukolą

Obiad: Wołowina duszona, kasza gryczana, buraczki pieczone

Podwieczorek: Koktajl z borówek i mleka bez laktozy

Kolacja: Sałatka z tuńczykiem, jajkiem i ziemniakiem

Przekąska: 2 suszone śliwki + herbata z melisy

Przykładowe przepisy dla diety przy jelicie drażliwym

Prezentowane wyżej tabele pozwolą Ci dość wygodnie modyfikować przepisy tak, by dostosować je zarówno do biegunkowej postaci zespołu jelita drażliwego, jak i do postaci zaparciowej. Przykład? Zaplanujmy owsiankę na pyszne śniadanie w obu tych wersjach.

 

Owsianka z owocami (przepis dla diety przy biegunkowej postaci jelita drażliwego):

Płatki owsiane błyskawiczne – 3 łyżki

Napój ryżowy – 250 ml

1 banan

 

Do rondelka wlej napój, dosyp płatki, dodaj drobno pokrojony banan. Mieszając poczekaj do zagotowania.

 

Owsianka z owocami (przepis dla diety przy zaparciowej postaci jelita drażliwego):

Płatki owsiane górskie – 3 łyżki

Mleko bez laktozy – 250 ml

2 duszone śliwki suszone

Łyżeczka mielonego siemienia lnianego

 

Śliwki podduś w osobnym naczyniu w niewielkiej ilości wody, następnie wszystkie składniki zagotuj mieszając co jakiś czas.

 

 

Zespół jelita drażliwego – dieta: podsumowanie

IBS ma charakter mocno indywidualny – przy cierpliwym i uważnym prowadzeniu dzienniczka pacjenci mogą w pewnym stopniu sprecyzować, które produkty powinny zniknąć z ich diety, a które są przez układ pokarmowy zupełnie akceptowalne. Nie ma sensu „prewencyjnie” unikać absolutnie każdego potencjalnie podrażniającego produktu – bo zachowanie różnorodności źródeł witamin i składników mineralnych jest przecież cenne!

Dietę naprawdę warto opracować w oparciu o wyniki swoich badań i konsultacje lekarskie. W przypadku biegunkowej postaci zespołu jelita drażliwego można też skorzystać z formy zdecydowanie najwygodniejszej, czyli cateringu dietetycznego z Dietą Soft od Body Chief opartego na zasadach diety lekkostrawnej, gdzie zespół dietetyczek dokłada wszelkich starań do utrzymania optymalnej wartości odżywczej menu. W przypadku dalszych pytań zachęcamy do bezpłatnych konsultacji pod numerem 601 444 466 (lub mail: [email protected]).

 

Dieta przy jelicie drażliwym: najczęściej zadawane pytania (FAQ)  

 

Czym jest zespół jelita drażliwego (IBS) i jakie są jego objawy?

To przewlekła choroba będąca skutkiem nieprawidłowych reakcji jelit na bodźce, objawiająca się bólem brzucha, kłopotami z zaparciami, gazami, biegunkami (w zależności od postaci). Nie jest to choroba niebezpieczna dla życia, ale jest bardzo uciążliwa.

Jakie są typy IBS i czy każdy wymaga innej diety?

Dwa podstawowe typy jelita drażliwego to postać biegunkowa i zaparciowa (istnieje jeszcze postać mieszana i niezidentyfikowana). W każdej z nich zasady diety są podobne, z jedną bardzo ważną różnicą: w postaci biegunkowej należy ograniczyć podaż błonnika, w postaci zaparciowej – wręcz przeciwnie.

Co można jeść przy biegunkowej postaci IBS (IBS-D)?

Wskazane są produkty mączne na bazie oczyszczonej mąki pszennej, a więc białe pieczywo, pszenny makaron, produkty o wysokiej zawartości skrobi, np. biały ryż. Produkty nabiałowe i mięsne – tak, ale nie smażone oraz chude.

Co jeść, a czego unikać przy zaparciowej postaci IBS (IBS-C)?

Wskazane są produkty zawierające dużo błonnika pokarmowego, a więc surowe warzywa i owoce, produkty pełnoziarniste, grube kasze, ponadto kefiry, jogurty, suszone śliwki i figi. Analogicznie odradzane są produkty z oczyszczonej mąki pszennej, czekolada, słodycze.

Jakie produkty są ogólnie niedozwolone przy jelicie drażliwym?

Kawa, mocna herbata, produkty smażone, wzdymające, produkty tłuste (bogate w nasycone kwasy tłuszczowe, a więc tłuste mięso i nabiał), napoje gazowane, słodycze, ostre przyprawy.  

Czy wzdęcia brzucha są objawem jelita drażliwego?

Wzdęcia mogą być jednym z objawów IBS, ale nie mogą być jedynym objawem. Aby zdiagnozować zespół jelita drażliwego, potrzebne jeszcze są inne czynniki, np. ból brzucha i zaburzenia defekacji.

Czy mleko i nabiał są dozwolone przy IBS?

To zależy od indywidualnych tolerancji. W przypadku postaci zaparciowej na pewno cenne będą kefiry i jogurty. Możliwe, że znacznie lepiej będą tolerowane produkty bez laktozy. Należy też wybierać wersje o niskiej zawartości tłuszczu (np. mleko 1,5%, nie 3,2%). Niemniej wiele osób czuje się znacznie lepiej po przejściu na roślinne zamienniki mleka i pozostałych produktów nabiałowych.

Czy kawa jest dozwolona przy IBS?

Kawa jest napojem mocno pobudzającym ruch jelit, dlatego jest odradzana w każdej postaci zespołu jelita drażliwego.

Czy probiotyki pomagają przy jelicie drażliwym?

Tak – dlatego bardzo często towarzyszą leczeniu IBS. Zaburzenia pracy jelita bardzo często wiążą się z nieprawidłową mikroflorą jelitową, a probiotyki pomagają odzyskać równowagę bakteryjną.

Czy stres wpływa na objawy IBS?

Tak – stres jest bardzo istotnym czynnikiem, który może nie tylko zaostrzać objawy zespołu jelita drażliwego, ale też być jedną z jego przyczyn. Redukcja stresu (zarówno na co dzień, jak i w wymiarze planowania i spożywania posiłków) jest cenna dla opanowania tej choroby.

Co to jest dieta FODMAP i czy stosuje się ją przy IBS?

Dieta FODMAP eliminuje produkty o wysokiej zawartości FODMAP (skrót od Fermentujące Oligosacharydy, Disacharydy, Monosacharydy i Polisacharydy). Jest jedną z terapii stosowanych w przypadku zespołu jelita drażliwego, choć (jak w ogóle w przypadku żywienia przy IBS) warto ją wprowadzać w konsultacji ze specjalistą, gdyż jest dietą mocno eliminacyjną.

 

 

Bibliografia:

IBS czyli zespół jelita drażliwego cz. 1 – definicja, rozpoznanie, leczenie, mgr M. Kaczorek, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej

Jelito drażliwe. Leczenie dietą, H. Stolińska-Fiedorowicz, Wydawnictwo Zwierciadło, Warszawa 2018.

Zespół jelita nadwrażliwego IBS cz. 2- zalecenia żywieniowe, znaczenie probiotykoterapii i diety low-FODMAP, mgr M. Kaczorek, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej

Autorka: